Sinop küresel sanat haritas?na girdi
Sinop
küresel sanat haritas?na girdi
Alpaslan Balog(lu nesli tükenmekte olan Gerze horozlar?yla 1.
Uluslararas? Sinop Bienali'ndeydi. FOTOG(RAF: ÖZKAN AKAR / AA
Melih Görgün'ün belediye, kültür bakanl?g(?
ve özel sektörün desteg(iyle düzenledig(i Sinopale/
1. Uluslararas? Sinop Bienali kus,kusuz Sinop'u, nükleer santral
haritas?na girmeden önce küresel sanat haritas?na oturttu
29/08/2006
(351 kis,i okudu)
BERAL
MADRA (Ars,ivi)
SI.NOP - Sinop nükleer santral konusuyla gündemde bir kent.
Sivil örgütler nükleer santral?n Karadeniz'in bu güzel
sahil kentine yap?lmamas? için çal?s,?yor. Sinoplular
bu çal?s,maya ne kadar kat?l?yor? Nükleer santral?n is,
alan? açacag(? söylentisi, ekonomik aç?dan ihmal
edilmis, olan bu kentin sakinlerinin akl?n? çeliyor mu? Direnis,in
bas,?ndakiler azimli ama endis,eli; etkin sonuç alabilmek için
yaln?z Sinop d?s,?ndaki on binlerce Sinoplunun deg(il, bütün
Türkiye halk?n?n da bu direnis,e kat?lmas? gerekiyor.
Otomobil plakalar?na bak?ld?g(?nda Sinop'un is,levi anlas,?l?yor;
sahili olmayan Kuzey ve Orta Anadolu kentleri için önemli
bir tatil yeri... Bu koylar yak?n gelecekte Karadeniz k?y?s?ndaki
bütün ülkeler için bir 'Bodrum' olabilir.
Karadeniz sahili boyunca bu is,levi tas,?yan kent oldukça azken,
acaba nükleer santral neden bu kente yap?l?r? Dahas?, Sinop s,imdiye
deg(in ABD'nin SSCB'yi gözetleme yeri ve modern Türkiye
Cumhuriyeti'nin yüz karas? olan bir zindanla (buraya cezaevi
demek cezaevlerine haks?zl?k olur) an?l?rken s,imdiden sonra da nükleer
santral?yla m? an?lacak?
Sinop'un
ag(?r yazg?s?
Devlet bu kente neden bu tür ag(?r bir yazg? dizisi lay?k görüyor?
Zindan 1996 y?l?nda nihayet bos,alt?ld?ktan sonra kültür
merkezine dönüs,türülmek üzere haz?r bekliyor.
Öncelikle s,u sorular? sormak gerekiyor; ussal bir yan?t bulmak
olanaks?zsa da... I.nsan haklar?na tümüyle ayk?r?, ya da
daha gerçekçi olmak gerekirse gaddarl?k ve s,iddet için
bir model olacak kos,ullardaki bir ölüm evi nas?l olur da
1990'lar?n sonuna deg(in bu kentin tam ortas?nda varl?g(?n? sürdürebilmis,tir?
Bu kentin sakinleri bu cezaevinin varl?g(?na neden bu kadar uzun süre
katlanm?s,t?r? Zindan kapat?l?p genel ziyaretçiye aç?ld?ktan
sonra neden bir müze gibi gezilebilmekte? I.çindeki vahs,et
ve zulüm bir çes,it özlemli söylenceye dönüs,türülerek
anlat?l?rken, bir çes,it aklama yap?lm?yor mu?
Sinop'un ekonomik kos,ullar? içinde bu yap?n?n bölgeye
aç?lan uluslararas? bir kültür merkezine dönüs,mesi
bir düs, olarak kalabilir; eg(er yön deg(is,tirip, tarihi
Sultanahmet cezaevi gibi bes, y?ld?zl? otele dönüs,mezse!
Devlet, yerel yönetim ve özel sektör üçgeninde
gerçekles,tirilebilecek sanc?l? bir projedir, bu. S,imdilik
kültür merkezi ile nükleer santral kars,? kars,?ya
direniyor; bu bilek güres,ini hangi taraf kazanacak? Yoksa nükleer
santrala evet denilince kültür merkezi ödül olarak
m? verilecek? Nükleer santral?n bulundug(u bir kenti kültürel
ve turistik bir tesisin s,irin göstereceg(i mi varsay?l?yor?
Ziyaretçi say?s? beklenmedik bir biçimde yüksek;
gelip görmek istedikleri s,ey bu cezaevinin insanl?k d?s,? kos,ullar?.
I.nsanlar? buraya ac?n?n ve s,iddetin dayan?lmaz cazibesi, 'hapishane'
ve 'mahkûm' mitleri çekiyor. Bugün ziyaretçiler
geçmis, mahkûmlara kader kurbanlar?na-kars,? bir görev
biliyorlar buray? sessizce dolas,may?... Halk?n yaklas,?m? böyle;
ancak bu yaklas,?m?n gücü büyük suçluyu,
devleti, yarg?lamaya yetmiyor.
Bu durum Sinopale (1. Uluslararas? Sinop Bienali) için bir
arka alan olus,turuyordu. Zindan sanatç?lar?n halka bu mekân?
nas?l deg(erlendirmeleri gerektig(ini anlatmaya çal?s,t?g(?
bellek yüklü ve zorlu bir mekân. Sinoplular ve yerli
turistler belki ilk kez günümüz sanat?n?n köktenci
biçimleri ve içerikleriyle kars,?las,t?lar; ama yine
de zindan?n yans?tt?g(? görüntü yan?nda sanat?n görüntüsü
yumus,ak ve masum...
Bienal bir üretim süreci s,eklinde düzenlenmis,ti;
her gün yeni bir sanatç? Sinop'a geldi ve is,ini kurdu.
I.zleyici de her gün bienal program?n? izlemeye geldi. Bu bag(lamda
-halk?n bilinçlendirilmesi ve sanatç?lar ile dog(rudan
ilis,ki içinde olmas? aç?s?ndan- küratör Melih
Görgün'ün Sinopale'yi gerçekles,tirmesi yeniden
bilinçlenme için çok gerekli bir eylem. Bilindig(i
gibi, Türkiye cezaevi sorununu 2000-2001 aras?nda kanl? bir biçimde
bast?rd?ktan sonra unutulmaya terk etti.
Sinop'a gelen ya da is,ini gönderen 50'ye yak?n sanatç?
cezaevi gerçeg(ini bir aç?mlama-ayr?s,t?rma masas?na
yat?rd?lar; halk?n zindan? özlemli söylenceye dönüs,türme
eg(ilimini bir biçimde engelleyen ve eles,tirel bak?s, aç?s?
veren bir yap?t dizisi sundular. Örneg(in Andre van Bergen kog(us,lardan
birisine kurdug(u kapan kog(us,un içindeki gerilimin görsel
ve is,itsel görüntüsünü yans?t?yordu. Lerzan
Özer'in bir gardiyan odas?na ast?g(? dikenli tellerden yap?lm?s,
'Sweet' (tatl?) yaz?s?, Mürteza Fidan'?n iki yer tart?s? üstüne
yerles,tirdig(i kurs,un kovan? ve serum ampulleri dolu iki kova ölüm
kal?m ikilemine göndermeler yap?yordu. Handan Börüteçene,
I.pek Aksüg(ür Duben, Walter Bergmoser farkl? yöntemler
ve malzemelerle zindan?n belleg(ini kurcalayan is,leriyle izleyiciyi
ayr?nt?lara dog(ru yönlendirdiler. Nobuho Nagasawa ve Antonio
Riello, kog(us,lar? cezaevi duvarlar? içine ulas,mas? olanaks?z
seslerle doldurdu.
Mahkûmlar
üzerine
Marc Rees-Neil Davies ikilisi erkek mahkûmlar?n ilis,kisi üstüne,
Nezaket Ekici de kad?n mahkûmlar?n çektig(i çile
üstüne performanslar yapt?lar. Emre Koyuncuog(lu yönetiminde
bir grup oyuncu ve dansç? izleyiciye iki saatlik aç?klamal?
bir zindan gezisi gerçekles,tirdi. Kimi sanatç? çevre
ve savas,la ilgili güncel konulara deg(indi. Sinan Niyaziog(lu
Türkiye, Almanya ve I.ran'dan kat?lan sanatç?lar?n nükleer
santral üstüne yapt?g(? afis, sergisini düzenledi;
Alpaslan Balog(lu nesli tükenmekte olan Gerze horozlar?n?, Mohaç
Yücel kaleydoskopla incelenebilen Lübnan bombard?man?n?,
Ekmel Ertan televizyonun araçsallas,t?rd?g(? bireyi is,aret
eden is,lerini sundular. Sinop'tan ayr?ld?g(?mda yeni is,ler yerlerini
al?yordu.
Melih Görgün'ün belediye, Kültür Bakanl?g(?
ve özel sektörden ald?g(? desteklerle düzenledig(i
bu uluslararas? etkinlik kus,kusuz Sinop'u, nükleer santral haritas?na
girmeden önce küresel sanat haritas?na oturttu.
Haberi Yazd?rYazd?r | Haberi YollaYol